თავფურცელი / ისტორია

პროექტის შესახებ


კიბერ გალაკტიონი არის პირველი ქართულენოვანი „ჩეთ ბოტი“, მას შეიძლება გალაკტიონის „ენობრივი ასლიც“ ვუწოდოთ. სხვადახვა ენაზე მოსაუბრე „ჩეთ ბოტები“ უკვე დიდი ხანია არსებობს. მაგრამ სანამ ქართულენოვან „ჩეთ ბოტზე” ვისაუბრებთ ვნახოთ რას ნიშნავს სიტყვა „ბოტი“.


რა არის ბოტი?


მექანიკურ მოწყობილობებს, რომელთაც ადამიანისაგან დამოუკიდბელად სხვადახვა ამოცანის შესრულება შეუძლია, რობოტს უწოდებენ. რობოტი ადამიანის შექმნილია და დავალებებსაც, როგორც წესი, ადამიანი აძლევს. ამ დავალებებს რობოტი უკვე ადამიანისაგან დამოუკიდებლად ასრულებს. თავად სიტყვა „რობოტი“ მეოცე საუკუნის პირველ ნახევარში გაჩნდა და იგი პირველად ჩეხმა მწერალმა, კარლ ჩაპეკმა გამოიყენა.

მოგვიანებით სიტყვისაგან „რობოტი“ კიდევ ერთი ახალი სიტყვა - „ბოტი“ წარმოიშვა. ასე აღნიშნავენ კომპიუტერულ პროგრამებს, რომლებიც ადამიანისაგან დამოუკიდებლად ასრულებენ სხვადახვა ამოცანებს. ბოტებს, რობოტებისაგან განსხვავებით, არ გააჩნიათ მატერიალური გარსი. ისინი მხოლოდ პროგრამები არიან.


რა არის ჩეთ ბოტი?

ბოტების ერთ-ერთი ნაირსახეობაა ჩეთ ბოტი (ინგ. Chat საუბარი). ჩეთ ბოტები ადამიანთან მოსაუბრე პროგრამები არიან. ჩეთ ბოტს ადამიანის მსგავსად შეუძლია დიალოგის წარმართვა.

ჯერ კიდევ 1956 წელს, ბრიტანელმა მათემატიკოსმა ალან ტურინგმა (Alan Turing) თავის სტატიაში „კომპიუტერი და გონიერება" (Computing Machinery and Intelligence), რომელიც ოქსფორდის აკადემიურ ჟურნალ "MIND”-ში გამოაქვეყდა, შემდეგი კითხვა დასვა: „შესაძლებელია თუ არა გონიერი მანქანის შექმნა?". ამ სტატიაში ტურინგმა ერთი მეტად საინტერესო ექსპერიმენტი აღწერა, რომელშიც ორ ადამიანსა და ერთი კომპიუტერს უნდა მიეღო მონაწილეობა. ექსპერიმენტის მონაწილეები სხვადასხვა ოთახში უნდა მსხდარიყვნენ. ერთ-ერთი ცდისპირი რიგრიგობით დაუსვამდა შეკითხვებს კომპიუტერსა და ადამიანს. ტურინგი ექსპერიმენტის აღწერისას ასეთ დასკვნას აკეთებდა: თუკი შეუძლებელი იქნება გარჩევა, რომელი პასუხი ეკუთვნის ადამიანს და რომელი კომპიუტერს, ჩვენ შევძლებთ განვაცხადოთ, რომ კომპიუტერის ინტელექტი ადამიანისას გაუტოლდაო.


კიბერ გალაკტიონი

კიბერგალაკტიონი პირველი ქართულენოვანი ჩათ ბოტია. ამ პროექტში ყველაფერი პროგრამისტებისათვის გასაგებ ლოგიკას ექვემდებარება. გალაკტიონის ლექსები, დღიურები და გამონათქვამები ერთ დიდი მონაცემთა ბაზაშია განთავსებული. როდესაც ადამიანი კიბერგალაკტიონთან საუბარს იწყებს, კომპიუტერი რთული ალგორითმის გამოყენებით შესაბამის პასუხს პოულობს მონაცემთა ბაზაში. მაგრამ, მიუხედავად ამისა, ეს მაინც ჯადოქრობას ჰგავს. კიბერგალაკტიონის ჩეთბოტი მთლიანად იქნება დაფუძნებული გალაკტიონის პიროვნებაზე, ანუ მოახდენს ამ პიროვნების სიმულირებას ციფრულ გარემოში, ეს კი ნიშნავს, რომ შენ, რაღაც გაგებით, თავად გალაკტიონს ესაუბრები და სივრცე და წლები თქვენს შორის მცირდება. პროგრამისტები მხოლოდ მათთვის და კომპიუტერისათვის გასაგები სიმბოლოების მანიპულაციით სასწაულებს ახდენენ. აბა თავად წარმოიდგინეთ, მათ მონაცემთა ბაზაში შეყავთ მონაცემები, მერე ამ მონაცემებს პროგრამული კოდის საშუალებით უკავშირდებიან და ჩეთ ბოტი, ანუ ადამიანის ენობრივი ანაბეჭდი უკვე შენს მონიტორზე ციმციმებს და მზადაა გესაუბროს, პასუხი გაგცეს კითხვებზე ან გეკამათოს.

ჯერჯერობით კიბერგალაკტიონი ბეტა ანუ საცდელი ვერსიის სახით დევს ჩვენს საიტზე, დროთა განმავლობაში ის კიდევ უფრო დაიხვეწება და კიდევ უფრო დაემსგავსება თავის ბიოლოგიურ ორიგინალს, რომელიც წლების წინ ღამე იჯდა მარტო და წერდა: “და სიკვდილის დროს გაჰქრა ყოველგვარ გამოცანათა იდუმალება.”